ARTYKUŁ • 7 października 2026
Miasta z murami — Niedzica, Łańcut i Paczków
Trzy miejsca, trzy różne pomysły na obronę: zamek nad rzeką, pałac, który miał być fortecą, i miasteczko otoczone murem prawie w całości. Wszystkie da się zobaczyć w jeden długi weekend.
Polska ma więcej zamków, niż się wydaje, ale te trzy są wyjątkowe z różnych powodów: jeden stoi nad przełomem rzeki, drugi jest pałacem mieszkalnym, a trzeci zachował obwód murów, którego pozazdrościłoby mu niejedno większe miasto.
Niedzica — zamek nad Dunajcem
Zamek Dunajec w Niedzicy stoi na skale nad rzeką, naprzeciw Czorsztyna, i wygląda dokładnie tak, jak powinien wyglądać zamek obronny: wysoko, wąsko, z widokiem na przełom.
Dziś to muzeum, ale jego najciekawsza część to historia — zamek należał do rodów węgierskich i polskich, a w jego murach przez wieki mieszkały różne kultury. W pobliżu jest zapora i jezioro, więc można połączyć zwiedzanie z dniem nad wodą.
Więcej: Niedzica.
Łańcut — pałac, który miał być wygodny
Łańcut to przeciwieństwo Niedzicy: zamiast obrony — reprezentacja. Pałac Lubomirskich i Potockich jest jednym z najlepiej zachowanych założeń rezydencjonalnych w Polsce, z wnętrzami, które naprawdę pokazują, jak żyła arystokracja.
Do tego park, oranżeria i powozownia. To miejsce, w którym zwiedzanie nie polega na wyobrażaniu sobie ruin, tylko na oglądaniu kompletnych wnętrz.
Więcej: Łańcut.
Paczków — polskie Carcassonne
Paczków nazywa się „polskim Carcassonne” i tym razem porównanie jest uzasadnione: miasteczko zachowało prawie pełny obwód średniowiecznych murów z basztami. Wchodzi się tu przez bramy, a nie przez „obwodnicę”, i to robi ogromną różnicę.
To także miasto na skale — z widokiem na Sudety i na Nysę Kłodzką. Dobre miejsce na przystanek w drodze między Wrocławiem a Kłodzkiem.
Więcej: Paczków.
Jak to połączyć
Niedzica i Łańcut leżą na południu (Małopolska i Podkarpacie), Paczków — na Dolnym Śląsku. W jednym wyjeździe to trudne, ale da się zrobić dwa osobne: „południowy” (Niedzica + Łańcut) i „sudecki” (Paczków + Kłodzko).
Praktycznie
Do Łańcuta dojeżdża kolej, do Niedzicy też (przez Nowy Targ), Paczków ma stację na linii Wrocław–Kłodzko. Wszystkie trzy są więc dostępne bez samochodu, choć przy zamkach przydaje się bus.
Kiedy jechać
Maj–wrzesień to najlepszy czas. Wnętrza pałacu w Łańcucie zwiedza się z przewodnikiem, więc warto sprawdzić godziny — poza sezonem grupy są rzadsze.